Iστορικό Ιδρύσεως Ιεράς Μονής

Η Ιερά Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή της Παναγίας του Κύκκου.

Η Ιερά Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή της Παναγίας του Κύκκου.

 

Η Ιερά Μονή της Παναγίας του Κύκκου ιδρύθηκε γύρω στα τέλη του ενδεκάτου αιώνα από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Α’ τον Κομνηνό (1081-1118).

Κατά την παράδοση στο όρος του Κύκκου μέσα σε σπήλαιο ζούσε Ενάρετος ερημίτης, Ησαίας ονομαζόμενος. Μίαν των ημερών ο Βυζαντινός Διοικητής του νησιού Μανουήλ Βουτομίτης, ο οποίος ένεκα της ζέστης του καλοκαιριού παραθέριζε σε χωριό της Μαραθάσας, βγήκε στο δάσος για κηνύγι. Περιπλανηθείς στο βουνό, εχάθη στο δάσος. Συναντήσας τον μοναχό Ησαία, ζήτησε να του υποδείξει τον δρόμο της επιστροφής.

Ο ασκητής, αποφεύγοντας τα εγκόσμια δεν απεκρίνετο στις ερωτήσεις του. Οργησθείς τότε για την περιφρόνηση ο Βουτομήτης, όχι μόνο ύβρισε τον μοναχό, αλλά και τον κακοποίησε. Δεν πέρασε αρκετός καιρός και, επιστρέφοντας ο Δούκας στην Λευκωσία αρρώστησε με ανίατη ασθένεια, λιθαργία λεγόμενη. Στον πόνο του επάνω θυμήθηκε πόσο απάνθρωπα συμπεριφέρθηκε στον αναχωρητή Ησαία και παρακάλεσε τον Θεό να τον θεραπεύσει για να πάει να ζητήσει προσωπικά συγχώρηση. Ετσι και έγινε. Εμφανησθείς όμως ο Θεός στον ασκητή, του απεκάλειψε ότι όλα τα προηγηθέντα έγιναν με θεικό θέλημα και τον προέτρεψε να ζητήση απο τον Βουτομήτη να φέρει στην Κύπρο την εικόνα της Παναγίας, που ζωγράφισε ο απόστολος Λουκάς και φυλασσόταν μέσα στο αυτοκρατορικό παλάτι στην Κωνσταντινούπολη. Οταν ο Βουτομήτης άκουσε την επιθυμία του ερημίτη τρόμαξε γιατί του φάνηκε απραγματοποίητη. Τότε ο Ησαίας εξήγησε ότι πρόκειται για θεικό θέλημα, και συμφωνησαν να συνταξιδεύσουν στήν Κωνσταντινούπολη για πραγματοποίση του σκοπού τους.

 Χάρτης της νήσου Κύπρου.
Ο καιρός περνούσε και ο Βουτομίτης δεν έβρισκε την κατάλληλη ευκαιρία, για να παρουσιασθεί στον αυτοκράτορα και να ζητήσει την εικόνα. Για τον λόγο αυτό, αφου εφοδίασε τον Ησαία με εικόνες και άλλα αναγκαία, τον έστειλε στην Κύπρο, καθησυχαζοντάς τον οτι σύντομα θα δει τον αυτοκράτορα. Κατά θεία οικονομία η κόρη του αυτοκράτορα ασθένησε με την ίδια ασθένεια του Βουτομίτη. Ο Μανουήλ, δοθείσης της ευκαιρίας, παρουσιάζεται ενώπιον του αυτοκράτορα Αλέξιου, του διηγείται την προσωπική του περιπέτεια με τον μοναχό και τον διαβεβαιοί οτι η θυγατέρα του θα θεραπευθεί, αν στείλει στην Κύπρο την Ιερά εικόνα της Παναγίας. Στεναχωρημένος ο αυτοκράτορας και μην έχοντας άλλη εκλογή, συγκατάνευσε στο να δοθεί η είκονα. Αμέσως η κόρη θεραπέυθηκε. Ο αυτοκράτορας όμως, μη θέλοντας να αποχωρισθεί την εικόνα της Παναγίας, κάλεσε άριστο ζωγράφο και τον πρόσταξε να φιλοτεχνήσει αντίγραφο της Ιεράς εικόνας με σκοπό να αποτελέσει αυτό στην Κύπρο.

Το βράδυ εμφανίζεται στον ύπνο του του αυτοκράτορα η ίδια η Θεοτόκος και του ανακοινώνει οτι είναι θέλημα της να αποστείλει στην Κύπρο την εικόνα της, το δε αντίγραφο να το κρατήσει για τον εαυτό του.Την επόμενη μέρα με βασιλικό καράβι με την εικόνα της Παναγίας αναχώρησε για την Κύπρο, όπου την παρέλαβε ο μοναχός Ησαίας. Κατά την πορεία της εικόνας απο τα παράλια πρός τα βουνά του Τροόδους, σύμφωνα πάντα με την παράδοση, τα δέντρα, συμμετέχοντας στην υποδοχή, έκλιναν ευλαβικά τα κλαδία τους. Με χρήματα, που χορήγησε ο αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός, ανεγέρθη ναός και μοναστήρι, όπου ετοποθετήθη η εικόνα της Παναγίας.

Χαλκογραφία Μοναστηριού

Χαλκογραφία Μοναστηριού

Σύμφωνα με άλλη παράδοση, που διασώζει ο λαός, πουλί με ανθρώπινη λαλία πετούσε στην περιοχή και τραγουδούσε:

“Κύκκου Κύκκου το βουνί
μοναστήρι θα γενεί,
μια χρυσή Κυρά θα μπεί
και ποτέ της δεν θα βγεί”.

Αναμφίβολα η Χρυσή Κυρά είναι η εικόνα της Παναγίας, το δε μοναστήρι είναι η Ιερά Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή του Κύκκου, που τη στεγάζει εδώ και 900 τόσα χρόνια.